January 29, 2010

آغاز جشنواره فيلم فجر با فيلم های توقيفی

 
 
 
بيست و هشتمين دوره جشنواره فيلم فجر روز يکشنبه با نمايش فيلم توقيفی به رنگ ارغوان ساخته ابراهيم حاتمی کيا آغاز به کار کرد.
 
با اينکه اعتراض های فيلمسازان ايرانی و تحريم جشنواره فيلم فجر از سوی برخی فيلمسازان برجسته جهانی مثل کن لوچ، تئو آنجلوپولوس و اليا سليمان، اعتبار و حيثيت بين المللی اين جشنواره را به شدت خدشه دار کرده اما همان طور که پيش بينی می شد اين جشنواره با استقبال گرم مخاطبان داخلی مواجه شده است.
صف های طويل علاقمندان سينما در برابر سينماهای نمايش دهنده فيلم هايی چون به رنگ ارغوان، تسويه حساب و صد سال به اين سال ها، نشانگر اين است که طرح تحريم جشنواره از سوی عامه تماشاگران چندان جدی گرفته نشده و آنها نمی خواهند فرصت ديدن فيلم هايی را که سال ها به دلايل مميزی در توقيف بوده، از دست بدهند.
 
مراسم افتتاحيه رسمی جشنواره نيز روز شنبه با حضور مديران سينمايی و برخی چهره های سرشناس سينما و تئاتر از جمله ابراهيم حاتمي‌كيا، عليرضا خمسه، اسحاق خانزادی، قطب‌الدين صادقي، شهرام اسدی، لادن مستوفی و محمد زرين‌دست در برج ميلاد تهران برگزار شد و مطابق سنت هر ساله با اهدا جوايزی، از برخی از پيش کسوتان سينمای ايران مثل علی کسمايی دوبلور سرشناس و اسحاق خانزادی صدابردار چيره دست، تقديربه عمل آمد.
برگزارکنندگان جشنواره فيلم فجرهمچنين در این مراسم با پخش کلیپی ويدئويی، نسبت به درگذشتگان سال گذشته سینمای ایران، از جمله امیر قویدل، مسعود رسام، نیكو خردمند، فرخ‌لقا هوشمند، عباس شباویز، پروین سلیمانی و ناصر آراسته ادای احترام کردند.
 
نمايش به رنگ ارغوان حاتمی کيا
  
فيلم به رنگ ارغوان که به خاطر مشکلات مميزی پنج سال در توقيف بود، سرانجام به دستور جواد شمقدری معاونت سينمايی وزارت ارشاد اسلامی، از توقيف درآمد و برای آن پروانه نمايش صادر شد و به عنوان فيلم افتتاحيه در جشنواره فجر به نمايش درآمد.
اما آن چنان که انتظار می رفت، نتوانست نظر مثبت منتقدان سينمايی را جلب کند و برخی از منتقدان، موضوع و ساختار آن را کهنه ارزيابی کردند.
با اين حال سيد جمال ساداتيان تهيه کننده فيلم معتقد است که اين فيلم همچنان جذابیت بسیاری برای تماشاگران دارد و آنها بعد از گذشت پنج سال، رنگ و بوی کهنگی در آن نمی​بینند.
ابراهيم حاتمی کيا کارگردان فيلم در جلسه نمايش اين فيلم برای اهالی مطبوعات، حاضر نشد و به همين دليل نشست خبری و مطبوعاتی اين فيلم با حضور خبرنگاران و نويسندگان مطبوعات و رسانه های گروهی برگزار نشد.
 
سعيد مستغاثی از منتقدان سينمای ايران،  به رنگ ارغوان را اثر شاخصی در کارنامه سينمايی حاتمی ‌کيا ندانست و جدال عشق و وظيفه در آن را تکراری خواند. به عقيده وی؛ حاتمی کيا با اين فيلم در جا زده است.
از سوی ديگر کوروش تهامی يکی از بازيگران فيلم که در جلسه نمايش فيلم حضور داشت پس از پايان نمايش فيلم در گفتگو با خبرنگاران، سکانس اعتراف گرفتن مامور وزارت اطلاعات از يکی از متهمان را در اين فيلم، بسیار دشوار و نفس گیر خواند و آن را یکی از بهترین سکانس های سینمای ایران اعلام کرد.
 
منتقدی به نام مانی بزرگمهر نيز در سايت پرده سينما، در باره اين فيلم نوشت:
« پس از چهار سال به رنگ ارغوان در نخستین سانس از نخستین روز جشنواره فجر به نمایش درآمد. در چهار سال گذشته حرف و حدیث های زیادی درباره این فیلم زده شده است. امروز به این نتیجه رسیدم که بخش مهمی از این جنجال ها بیخودی بوده. به رنگ ارغوان فیلم متوسطی است. به نظرم احتمالاً اگر بهترین فیلم حاتمی کیا را آژانس شیشه ای بدانیم، حتی ارتفاع پست هم فیلم خوب و شایسته ای به نظر می آمد. اما در به رنگ ارغوان ما حاتمی کیایی را می بینیم که چیزی به علاوه کارنامه گذشته اش نمی کند. چراکه این فیلم فقط «موضوع» نو و بدیعی (در اندازه سینمای ایران) دارد. وگرنه در فیلمنامه و حتی کارگردانی به شدت لنگ می زند. اگر این فیلم چهار سال قبل هم به نمایش درمی آمد هیچ اتفاق شگفت آوری رخ نمی داد. فقط به رنگ ارغوان می توانست پیش بینی کند که دوران قهقرای حاتمی کیا با فیلم های به نام پدر و دعوت و البته سریال حلقه سبز به تکامل خواهد رسید.»
 
اما سحر عصر آزاد منتقد سينمايی سايت خبر آن لاين، با اشاره به تاثير منفی عدم نمايش به موقع فيلم و توقيف آن، به رنگ ارغوان را با کمی اغماض، اوج ديگری در کارنامه سينمايی حاتمی کيا ارزيابی کرد.
به نوشته عصر آزاد:
 به رنگ ارغوان، در کارنامه این فیلمساز اثری متعادل در رویکرد به واقعیت و استعاره است. نه همچون آثار دوست‌داشتنی چون «روبان قرمز» و «موج مرده» کفه نماد و استعاره در آن سنگینی می کند و نه در رئالیسم سطحی‌زده «دعوت» غرق می شود. فیلمی است که هم نسبت خود را با واقعیت موجود حفظ کرده هم مفاهیم و نمادها به خوبی در بافت درام وارد شده‌اند.»
 
به رنگ ارغوان، داستان شفق، يكي از اعضای گروه های سياسی مخالف حکومت است كه اوائل انقلاب از كشور گريخته اما پس از سال ها تصميم مي گيرد برای ديدن دخترش «ارغوان» كه دانشجوی دانشكده جنگلداری در شمال ايران است، مخفيانه به ايران بازگردد. در اين حال يكی از مأمورين امنيتي به نام بهزاد(با بازی حميد فرخ نژاد) به عنوان دانشجو وارد دانشكده شده و از تمامی امكانات مدرن امنيتی استفاده مي كند تا با كنترل ارغوان، پدر او را به دام اندازد اما به تدريج بين او و ارغوان رابطه عاشقانه به وجود مي آيد. از طرف ديگر همكاران سياسی شفق نيز تصميم دارند او را ترور كنند تا به دست مأمورين امنيتی دولت نيفتد، ‌اما....
 
حمید فرخ​نژاد، خزر معصومی، کوروش تهامی، رضا بابک و فرهاد قائمیان بازیگران اصلی اين فيلم اند.
 
 
تسويه حساب ميلانی با مردها در جشنواره
 
فيلم تسويه حساب ساخته تهمينه ميلانی نيز که از جمله فيلم های توقيفی در سال گذشته بود، اخیرا نمایش آن بلامانع تشخیص داده شد و برای نخستين بار در سينمای ويژه مطبوعات و رسانه های گروهی به نمايش درآمد. نشست مطبوعاتی اين فيلم با حضور ميلانی و بازيگران و عوامل تهيه فيلم از جمله مهناز افشار، لادن مستوفی، اسحاق خانزادی(صدابردار)، علیرضا زرین دست(کارگردان)، ناصر چشم آذر(آهنگساز) و محمد نیک بین(تهيه کننده)، با جدال کلامی بين کارگردان و مخالفان فيلم به تنش کشيده شد.
ميلانی در فيلم تسويه حساب مثل هميشه با رويکرد فمينيستی و انتقادی ويژه اش به مسائل اجتماعی زنان در جامعه مردسالار ايران پرداخت اما فيلم او با واکنش های منفی برخی منتقدان حاضران در جلسه روبرو شد. « بازی های ابتدایی، دیالوگ های سطحی، فضای شعاری و دست کم گرفتن شعور مخاطب» از جمله انتقاداتی بود که متوجه فيلم خانم ميلانی گرديد.
میلانی در پاسخ به انتقادات مطرح شده گفت:
« در تسویه حساب سعی کردم با نگاهی دلسوزانه بزهکاری در زنان را به تصویر بکشم... با شرایط حاکم در کشور انتظار و توقع فیلم ایده آل و نمره ی صد نباید داشت، بلکه فیلمی ساخته ام که به واقعیت زندگی این قشر نزدیک شده است.»
وی گفت قصه اين فيلم واقعی است و آن را با الهام از زندگی يک زن بزهکار که در زندان با او هم سلول بوده، ساخته است.
يکی از تماشاگران نيز از استفاده مکرر فيلمساز از لفظ حيوان برای مخاطب قرار دادن مردان در اين فيلم انتقاد کرد اما محمد نيک بين تهيه کننده فيلم و همسر خانم ميلانی در توضيح آن گفت که فيلمساز منظور خاصی نداشته و به نظر او انسان يک حيوان اجتماعی است.
 
خبرنگار ديگری گفت که در تمام عمرش به اندازه اين فیلم، فحش نشنیده است و میلانی نيز در پاسخ گفت:
« شماها خیلی ناز شده اید و لای پنبه رشد کرده اید در صورتیکه در جامعه فحش های زیادی می شنوید.»
 
فيلم تسویه حساب ، داستان انتقام چهار زن از شوهران بوالهوس شان است و در آن مهناز افشار، لادن مستوفی، شهره لرستانی، السا فیروزآذر، بهاره افشاری، محمدرضا شریفی‌نیا، رضا عطاران، اکبرعبدی و سیاوش طهورث بازی می کنند.
 
 
بلاتکليفی برخی فيلم ها
 
در حالی که رفع توقيف از برخی فيلم های « مسئله دار» قديمی و نمايش آنها در جشنواره، توانسته تا حد زيادی در جذب مخاطبان عام سينما به جشنواره موثر باشد، با اين حال تکليف نمايش برخی از فيلم های ديگر مثل آتشکار ساخته محسن اميريوسفی ، زمهرير به کارگردانی علی روئين تن و هيچ به کارگردانی عبدارضا کاهانی که آنها نيز دارای مشکلات مميزی اند، همچنان روشن نيست.
عليرغم پيشنهاد عليرضا سجاد‌پور، مدیر كل اداره نظارت و ارزشیابی، مبنی ‌بر نمايش فيلم آتشكار در بخش جشنواره جشنواره‌ها، مهدی مسعودشاهی دبير جشنواره اعلام کرد که با توجه به بسته‌شدن جدول نمايش و نبودن جا، انجام آن ميسر نيست.
 
سجادپور که پيش از اين با ارسال نامه ای به جواد شمقدری خواهان نمايش اين سه فیلم با وجود داشتن برخی مشکلات نظارتی شده بود،  مجددا اعلام کرد که هیات انتخاب جشنواره، فيلم هیچ  را برای شرکت در اين جشنواره نپذيرفته است.
 
سجادپور همچنين در باره مشکلات فیلم  آتشکار ساخته محسن امیریوسفی که نزدیک به دو سال است در بلاتکليفی به ‌سر می‌برد، گفت:
« هنوز مشکلات این فیلم به طور کامل برطرف نشده است و در صورت برطرف شدن این مشکلات احتمال صدور پروانه نمایش برای «آتشکار» نیز وجود خواهد داشت.»
اما به گفته امیریوسفی، اين فيلم دو سال قبل پروانه نمایش دریافت کرده اما با دخالت غیرقانونی معاونت سینمایی وقت جلوی اکران آن گرفته شده است.
با اين حال امیریوسفی همچنان اميدوار است که فيلمش در اين جشنواره برای مردم و منتقدان به نمايش درآيد و به سرنوشت فيلم قبلی او يعنی خواب تلخ که از فيلم های برگزيده و تحسين برانگيز سينمای نوين ايران است، دچار نشود.
 
داوری در جشنواره فجر
 
 داوری جشنواره فيلم فجر، به دليل ترکيب غالب غير سينمايی و جهت گيری سياسی آن، همواره موضوعی بحث برانگيز بوده و تا کنون بارها مورد اعتراض سينماگران و منتقدان سينمايی قرار گرفته است.
رد داوری بخش مسابقه سينمای ايران در جشنواره امسال از طرف برخی سينماگران سرشناس مثل عزت الله انتظامی، عباس کيارستمی، فاطمه گودرزی، اصغر فرهادی و فرهاد توحيدی، برگزارکنندگان جشنواره فيلم فجر را در وضعيت دشواری قرار داده بود.  اظهار نظر شگفت انگيز آقای مسعودشاهی دبير جشنواره در مورد اعلام نام اعضای هيئت داوران بعد از پايان جشنواره، نه تنها با قواعد جشنواره های معتبر فيلم منافات داشت بلکه در تاريخ برگزاری جشنواره فيلم فجر نيز سابقه نداشته است. 
سرانجام پس از چند روز از شروع جشنواره، اعضای هیئت داوران این دوره متشکل از مسعود جعفری جوزانی(فيلمساز) ، اسفنديار شهيدی (فيلمبردار و تهيه‌کننده)، ابوالقاسم طالبی(فيلمساز)، محسن علی‌اکبری (تهيه کننده)، محمد ابراهيم فياض (کارشناس فرهنگی)، فاطمه گودرزی (بازيگر) و ناصر هاشم‌زاده (فيلمنامه‌نويس) معرفی شدند.
 
اعتراض به تصميم هيئت انتخاب جشنواره
 
تعدادی از تهيه کنندگان سرشناس سينمای ايران با ارسال شکايت نامه هايی به مسئولان جشنواره، به تصميم هيئت انتخاب اين جشنواره در مورد فيلمشان اعتراض کرده اند.
سيد ضياء هاشمی، از تهیه کنندگان سرشناس سینمای ایران که فيلم زمهریر را تهيه کرده، طی نامه ای به مسئولان جشنواره فجر، اعتراض شدید خود را به تصميم هیئت انتخاب جشنواره فیلم فجر و حذف فيلم او از بخش مسابقه، اعلام کرده است. در بخشی از نامه هاشمی آمده است:
«من سیدضیا هاشمی بانگ برمی‌آورم که اشتباه کرده‌ام، گفتم بعد از این همه فیلمسازی و فیلم بازی و رئیس و مرئوس بودن بیام برای وصیت‌ هم که شده یک فیلم بسازم که خستگی و درد کوفتگی بچه‌های جنگ و هم مسجدی‌هام توش باشه یه فیلم از جنگ و دفاع مقدس برای امسال برای سال 1388 که باهاش بشه بالید و نسل تازه را هوشیار کرد.»
وی در بخش ديگری از این نامه نوشته است:
«نیک می‌دانم که هیچ پدیده هنری در هیچ محاقی قرار نخواهد گرفت و هیچ توقیف و توقفی پایدار نمی‌ماند. همان طور که امروز شما آمدید محاق پیشینیان را شکستید. فردائیان هم محاق امروز شما را می‌شکنند و زمهریر نشان داده خواهد شد و خواهندش دید تا سیه‌روی شود هر که در او غش باشد.»
 
همچنین محمد احمدی، تهیه کننده فیلم لطفا مزاحم نشوید ساخته محسن عبدالوهاب هم طی نامه ای، نسبت به انتخاب نشدن فیلمش در بخش مسابقه سینمای ایران اعتراض کرد و خواهان خروج اين فيلم از بخش مسابقه فیلم های اول و دوم اين جشنواره شد.
عبدالوهاب در فيلم  لطفا مزاحم نشوید در قالب چهار قصه تو در تو، با رويکردی طنزآميز، گوشه هايی از زندگی و مشکلات جوانان در تهران امروز را روايت می کند. باران کوثری، افشین هاشمی، حامد بهداد، سیامک صفری و لیلی فرهادپور از جمله بازیگران این فیلم هستند.
 جشنواره فيلم فجر تا روز پانزدهم بهمن ادامه دارد.
Posted by parvizj at January 29, 2010 3:53 AM | TrackBack