May 6, 2007

طنين آواز شجريان در شهر لندن

عکس از پرويز جاهد
 
درآمد
صدها تن از ايرانیان مقيم لندن و عاشقان موسيقی سنتی ايرانی ديروز(يکشنبه 29 آوريل) در سالن کادوگان هال لندن گرد آمدند و به صدای استاد آواز ايران محمدرضا شجريان گوش سپردند.
شجريان به همرا گروهش مرکب از سعيد فرج پوری نوازنده کمانچه، مجيد درخشانی نوازنده تار، محمد فيروزی نوازنده عود و همايون شجريان نوازنده تنبک در ميان استقبال گرم و پرهيجان حاضران برصحنه ظاهر شدند و بر روی سکويی که با فرش ها و گليم های زيبا و چشم نواز ايرانی آراسته شده بود نشستند و به اجرای برنامه پرداختند.
در اين برنامه که سخن سعدی نام داشت و مطابق معمول کنسرت های ايرانی در دو قسمت اجرا شد، شجريان تصنيف ها و آوازهايی را که همگی بر اساس غزليات عاشقانه سعدی تنظيم شده بود، اجرا کرد.
 
ماهور
 
در بخش اول برنامه که در دستگاه ماهور اجرا شد، شجريان به اجرای قطعاتی از ساخته های خود و مجيد درخشانی پرداخت. برنامه با قطعه انتظار ساخته مجيد درخشانی آغاز شد و با ساز و آواز ماهور ادامه پيدا کرد.
پس از آن شجريان به اجرای دوباره تصنيف مشهور سرو چمان از ساخته های خودش پرداخت. يکی از ويژگی های اجرای دوباره اين تصنيف و ديگر تصنيف هايی که در شب گذشته اجرا شد، همراهی فرزند استاد، همايون شجريان به عنوان خواننده با پدر بود. آنها که تا کنون صدای همايون را نشنيده بودند از شباهت صدای او و صدای استاد شگفت زده شدند. اگرچه تشخيص صدای پدر از پسر در بسياری از لحظه های اجرا برای شنوندگان عادی تا حد زيادی دشوار است اما شنونده حرفه ای و متخصص می تواند تفاوت های خواندن پدر و پسر را در شيوه اجرا و طرز بيان اشعار دريابد.
اجرای دوباره تصنيف سرو چمان، خاطره کنسرت های گذشته را در ذهن دوستداران صدای استاد زنده کرد.
آنگاه شجريان غزل ديگری از سعدی را با همراهی کمانچه فرج پوری و عود محمد فيروزی اجرا کرد.
فرج پوری کمانچه نواز ماهری است. علاقمندان موسيقی سنتی ايرانی تا کنون اجراهای بسيار خوبی از او برصحنه ديده اند. بسياری از ايرانيان مقيم لندن همراهی استادانه او را با پريسا و حميد متبسم در کنسرت رويال فستيوال هال لندن به ياد دارند. به هرحال فرج پوری قابليت هايش را در نوازندگی کمانچه نشان داده و ثابت کرده چيزی از کيهان کلهر کم ندارد و به خوبی توانسته جای خالی او را در گروه شجريان پر کند.
مجيد درخشانی نيز تارنواز قابلی است. او اگرچه فرصت نيافت در کنسرت ديشب، هنر نوازندگی خود را به تمام و کمال به نمايش بگذارد اما چهارمضراب زيبا و درخشان دلکش ساخته او که با آواز گرم و پرطنين شجريان در ميانه آن همراه شد، حاضران در سالن را به وجد آورد. اين قطعه، يکی از بهترين قطعاتی بود که در کنسرت شب گذشته شنيده شد. آوازی که شجريان در لابلای چهارمضراب درخشانی اجرا کرد آوازی بسيار ظريف و تکنيکی بود که نشان از مهارت، خلاقيت، دانش و تجربه وسيع استاد در اجرای اينگونه قطعات آوازی داشت.
پايان بخش قسمت اول برنامه، تصنيفی بود از ساخته های محمدرضا شجريان با عنوان سخن عشق که بر روی غزلی عاشقانه از سعدی ساخته شده بود. اگرچه تصنيف تازه ای نبود و استاد قبلا نيز چند بار آن را اجرا کرده بود.
 
عکس از پرويز جاهد
شور و افشاری
 
آنگاه پس از دقايقی تنفس، قسمت دوم برنامه با قطعه ديدار ساخته سعيد فرج پوری که در دستگاه شور ساخته شده بود آغاز شد. قطعه ای که بعد با آواز شجريان در شور دنبال شد.
پس از آن شجريان تصنيف بلند و زيباي ديگری از ساخته های خود را با عنوان دربند عشق با غزلی از سعدی اجرا کرد. همايون نيز مثل دفعات قبل، در اجرای اين تصنيف، با پدر همگام شد و تصنيف به شکل يک دوئت و مکالمه ای زيبا بين پدر و پسر اجرا گرديد:
 
به تو حاصلی ندارد غم روزگار گفتن     که شبی نخفته باشی به درازای سالی
 
آواز در دستگاه افشاری با کمانچه فرج پوری و تار درخشانی قسمت ديگری از اين برنامه بود که به دنبال تصنيف اجرا شد.
متاسفانه قطعات آوازی در بخش دوم برنامه، کيفيت بخش اول را نداشت. شجريان در اين قسمت، کمی خسته، بی حوصله و کسل به نظر می رسيد و آوازها را آنچنان که در توان و قابليت اوست اجرا نکرد.
به هرحال چهارمضراب تند رقص پروانه ساخته سعيد فرج پوری، کسالتی را که به سبب ريتم کند و تقريبا بی حال اجرای قطعه آوازی بر سالن حاکم شد، شکست و شور و ولوله ای در ميان مخاطبان برنامه برانگيخت.
و سرانجام تصنيف عهد شکن از ساخته های ديگر شجريان، پايان بخش قسمت دوم برنامه بود.
اما تماشاگران برنامه پس از پايان اجرا حاضر به ترک سالن نشدند و با تشويق ها، ابراز احساسات و کف زدن های ممتد خود، بار ديگر شجريان و گروهش را برای اجرای تصنيفی ديگر به روی صحنه فرا خواندند.
استاد نيز با فروتنی به درخواست علاقمندانش پاسخ مثبت داد اما مسئولين تالار کادوگان به دليل تمام شدن وقت برنامه و رعايت مقررات سالن، آمپلی فايرها را بستند و نور صحنه را خاموش کردند. اما شجريان و همراهانش عليرغم خاموش بودن بلندگوها، در نهايت خضوع، دوباره برسکو نشستند و تصنيف زيبايی به نام ساقيا ساخته فرج پوری را بر اساس شعری از مولوی اجرا کردند.
 
عکس از پرويز جاهد
فرود
 
به عنوان يکی از علاقمندان صدای شجريان که سال ها با تصنيف ها و آوازهای او سر کردم، بايد بگويم اجرای روز گذشته توقع و انتظار مرا برآورده نکرد. من در صلاحيت خود نمی بينم که در باره تصنيف ها و شيوه آهنگسازی شجريان نظر تخصصی دهم و اين کار را به متخصصان اين حرفه واگذار می کنم اما به عنوان يک شنونده و دوستدار صدای شجريان که همه فعاليت های هنری او را از سال ها قبل، دنبال کرده، کنسرت ديروز را نقطه اوجی در کا رهای او به حساب نمی آورم. شجريان اجراهای زيباتر، منسجم تر و به يادماندنی تری در گذشته داشته است و احتمالا در آينده نيز خواهد داشت. به نظر من کار گروهی شجريان از فقدان چيزی رنج می برد که من نمی دانم چيست. شايد در ترکيب بندی و رنگ آميزی سازها باشد، شايد در غيبت برخی از مهم ترين سازهای ايرانی مثل نی و سنتور باشد و يا در شيوه آهنگسازی شجريان. به هرحال شخصا منتظرم تا تجربه های درخشان کنسرت های نوا و راست پنجگاه او در جشن و هنر شيراز دوباره تکرار شود. پس تا آن روز.
اين گزارش پيش از اين در سايت زمانه منتشر شد.
Posted by parvizj at May 6, 2007 1:31 PM | TrackBack
Comments

صنبصختسيتسيتسيبخهسيعلبسيدبددببدير

يزرنيبينبايمنبايهباهباثبهعالي.بنتاليب.نتذيرنتذيرنتسيانيتبايابهيلاه

Posted by: شمههقشضه at February 5, 2008 6:58 AM
Post a comment









Remember personal info?