April 16, 2007

آمريکا عليه جان لنون

 
 آمريکا عليه جان لنون ساخته جان شين فلد و ديويد ليف مستندی جذاب و ديدنی در باره ديدگاه های سياسی جان لنون و نحوه برخورد اف بی آی و حکومت نيکسون با فعاليت های هنری صلح طلبانه و ضد جنگ اوست. دراين فيلم که شب گذشته در پنجاهمين فستيوال فيلم لندن به نمايش درآمد، فيلمسازان با استفاده از تصاوير آرشيوی و گفتگو با چهره های شاخص و برجسته سياسی و روشنفکری امروز مثل نوام چامسکی، طارق علی و گور ويدال و برخی نيرو های راديکال سياسی و دولتمردان سابق آمريکا و کسانی که از نزديک با لنون در ارتباط بودند، خصوصا همسرش يوکو اونو، موفق می شوند تصوير تازه ای از شخصيت لنون و تاثير ترانه ها و عملکرد سياسی او در جامعه آمريکا ارائه کنند. خواننده ای که در دهه های شصت و هفتاد حضور فرهنگی و سياسی قدرتمندی در جامعه آمريکا داشت و سوژه دائمی مطبوعات و رسانه های گروهی بود به طوری که خبرنگاران و عکاسان او و همسرش را حتی تا اتاق خواب نيز دنبال می کردند.
فيلم راوی مستقيم ندارد و با استفاده از مصاحبه های مطبوعاتی و تلويزيونی جان لنون و حرف های او در واقع عمل روايت را به عهده خود لنون گذاشته است.
برخی مواد آرشيوی که در فيلم استفاده شده ، کاملا تازگی دارند و برای نخستين بار است که به نمايش درمی آيند. مثل کنسرت جان لنون در آمستردام یا صحنه های مربوط به تولد فرزندش. علاوه بر تصاوير آرشيوی و حرف های لنون، بخشی از عمل روايت نيز به عهده ترانه هائی که از لنون در فيلم شنيده می شود، گذاشته شده است. به ويژه ترانه مشهورGive a chance to peace که در دهه شصت به سرود ملی جوانان پرخروش آمريکائی بدل شد.
در این فیلم لنون را هنرمندی می بینیم که هنرش را وقف مبارزه در راه برقراری صلح و توقف جنگ در ویتنام می سازد. فیلمساز نشان می دهد که تاثیر ترانه های او برجامعه پر تنش و رادیکالیزه شده آمریکا در دهه شصت تا چه حد بود و چگونه می توانست مردم را برانگیزاند. از زبان بابی سیل- مبارز سیاه در فیلم می شنویم که می گوید تمام دنیا مارا نظاره می کرد و جان لنون این را می دانست . به علاوه فیلمسازان با استفاده از اسناد و مدارک و گفتگوها می خواهند ثابت کنند که حکومت آمریکا تاچه حد از نفوذ جان لنون و تاثیر ترانه های او برجامعه آمریکا می ترسید و چگونه دولت نیکسون او را عامل مزاحمی برای پیروزی سیاسی خود در انتخابات می دانست . اما طارق علی روشنفکررادیکال  پاکستانی الاصل مقیم لندن با اینکه منکر نقش موثر سیاسی جان لنون در رادیکالیزه کردن فضای فرهنگی جامعه آمریکا نیست، اما به اعتقاد او اینکه وجود یک هنرمند و روشنفکر می تواند خطری جدی و تهدید کننده برای دولت آمریکا باشد، بیشتر به یک جوک شبیه است. برخلاف نظر طارق علی، یک سناتور بازنشسته آمریکائی می گوید که تمام فعالیت های هنری و سیاسی لنون توسط دولت نیکسون مونیتور می شد. تا حدی که قبل از زمان انتخابات ریاست جمهوری حکم اخراج او از آمریکا توسط اداره مهاجرت آمریکا صادر می شود. در این که جان لنون ایده صلح را تبلیغ می کرد و مخالف اقدام های خشونت آمیز بود، تردیدی نیست. این را هم از محتوای ترانه هایی که خوانده است می توان دریافت و هم به صراحت در گفتگوهای او شنیده می شود. او در گفتگو با یکی از شبکه های تلویزیونی آمریکا می گوید من دنبال انقلاب بدون خشونت ام. یک نوع انقلاب در هنر نه انقلاب با تفنگ. اما هم دلی و همراهی لنون با مخالفان سیاسی رادیکال دولت آمریکا و فعالان سیاسی تندرویی چون ابی هافمن و بابی سیل او را به یک دشمن امنیتی جامعه آمریکا تبدیل می کند. به نظر گورویدال ، نویسنده مشهورآمریکائی،  صدای جان لنون صدائی بود که دولت آمريکا را می ترساند. به گفته ويدال، ترانه های لنون از منفعل بودن مردم نسبت به جنگ ويتنام انتقاد می کرد در حالی که دولت نيکسون با استفاده از شعارهای ميهن پرستانه، اذهان عمومی را از رسوائی های سياسی دولتمردان آمريکا منحرف می ساخت.
مستند آمريکا عليه جان لنون با رويکرد انتقادی و راديکال خود، نشان دهنده ظرفيت دمکراسی آمريکائی در مواجهه با هنر منتقد و ستيزنده است. 
اين نوشته قبلا در سايت زمانه منتشر شد.  
Posted by parvizj at April 16, 2007 3:04 AM | TrackBack