May 7, 2005

اعترافات دکتر گوبلز

Storyville  نام برنامه ای است که هر چند وقت از شبکه بی بی سی چهار

(BBC Four) پخش می شود و اختصاص به نمايش فيلمهای مستند برگزيده جهان دارد. اين برنامه زير نظر نيک فريزر اداره می شود که خود مستند ساز است و شناخت دقيقی از اين نوع سينما دارد و فيلم هائی هم که انتخاب می کند در نوع خود بی نظيرند. تاکنون مستندهای فوق العاده ای در اين برنامه به نمايش درآمده ازجمله مستند درخشان فردريک وايزمن سينماگر بی واسطه آمريکائی(Direct cinema) با عنوان خشونت خانگی(Domestic

Violence) و نيز شاهکار مستند تاريخ سينما يعنی مردی با دوربين فيلمبرداری اثر ژيگاورتوف.

دکتر گوبلز حرف می زند(Dr. Goebbles Speaks) ساخته لوتزهک ميستر مستند سازآلمانی يکی ديگر از انتخاب های ديدنی و خيره کننده نيک فريزر است که شب گذشته ازاين شبکه پخش شد. مستندی گيرا و تکان دهنده در باره دکتر جوزف گوبلز وزير تبليغات آلمان نازی، کسی که تمام هنر سخنوری و مديريتی خود را در خدمت دستگاه جهنمی و فاشيستی هيتلر به کار گرفت و با تبعيد و سرکوب هنرمندان و نويسندگان ضد فاشيست و حمايت از هنرمندان و فيلمسازان ستايش گر هيتلر، به توجيه جنايات و اعمال ضد انسانی او پرداخت. دستگاه عظيم تبليغاتی که بر دروغ و فريب توده های عظيم ميليونی استوار بود و هم پای ماشين جنگی هيتلر پيش رفت و دنيا را به آتش کشيد.

ويژگی مهم اين مستند 90 دقيقه ای اين بود که تماما بر اساس تصاوير آرشيوی و يادداشتها و خاطرات گوبلز که چند سال پيش(1992) در يکی از آرشيوهای روسيه پيدا شده و در بيست جلد منتشر شده، ساخته شده است. اين يادداشتها و خاطرات روزانه به صورت نريشن و با صدای نافذ و رسای کنت برانا بازيگر و کارگردان مشهور تئاتر و سينمای انگليس بيان می شد. همينطور نماهائی از شاهکارهای مستند لنی ريفنشتال يعنی پيروزی اراده و المپياد که نمايشی حماسی از اقتدار و جلال و جبروت هيتلرو وسعت حمايت ملت آلمان از اين ديکتاتور ديوانه و بی رحم تاريخ است، در اين فيلم استفاده شده بود. ملتی که تماما در وجود هيتلرذوب شده بود و آرزوهای خود را در پيروزی و تحقق انديشه های فاشيستی او می ديد. آنچه که از حرفهای گوبلز برمی آمد، آميزه ای از نژادپرستی، تعصب، خشم، نفرت و جنون خودکامگی بود که در قالب احساسات ملی گرايانه و ميهن پرستانه بيان می شد. جنونی سرکش و ويرانگر که حدی نمی شناخت و قربانيان بسيار گرفت و جهانی را به تباهی و ويرانی کشاند. 

فيلم نشان می داد که چگونه گوبلز با شکست تدريجی ارتش هيتلر در جبهه های نبرد روسيه، فيلمسازان آلمانی را تشويق به ساختن فيلم های حماسی، عظيم و باشکوه از دوران گذشته و مقاومت سربازان پروس در برابر لشکر ناپلئون می کرد تا بدين وسيله روحيه سربازان هيتلری را تقويت کند.

فيلم نه تنها آسيب شناسی شخصيت گوبلز بود بلکه نگاهی عميق به نقش تبليغات و بهره برداری ايدئولوژيک از آن بود. گوبلز سياستمداری باهوش بود که شناخت درستی از قدرت و تاثير رسانه ای و تبليغاتی سينما داشت و به خوبی آن را درجهت تبليغ انديشه های ضد بشری خود و اربابش به کارگرفت. او معتقد بود که دروغ می تواند واقعيت را بی معنی کند و بايد آن را آنقدر بزرگ گفت که همه باور کنند و کسی در دروغ بودن آن شک نکند. آيا اين حرفها برای شما آشنا نيست؟ آيا آنها را امروز از زبان سياستمداران و دولتمردان پيرامونمان نمی شنويم؟

 

 

Posted by parvizj at May 7, 2005 10:00 PM | TrackBack